Profesyonel Devre Tasarımı İçin 10 İpucu

Öncelikle merhabalar, bu yazı içeriğimizde genel itibariyle PCB (PCBAçılımı Printed Circuit Board) olan elektronik devrelerin bakır yollar içeren plakalar üzerinde işlenmiş halini oluşturacağımız devre tasarım programlarından Autodesk firmasının bünyesinde barındırdığı EAGLE elektronik kart tasarım programının yayınladığı The Top 10 Tips to Draw Your Next Schematic Design Like a Pro serinin bir nevi Türkçe içerik kaynağı olup, makalenin orijinalinden farklı olarak; kendimce evirip anlatacağım.

Burada gösterilen özellik ise, yaptığınız 4 kavşaklı hatlar üzerine koyduğumuz düğüm; bazı durumlarda istendiği gibi tutmamaktadır. Her ne kadar görüntüyü daha minimalize etme konusunda başarılı olsa da; yapacağımız projenin devre tasarım kısmı önemli olduğu için bu husussa dikkat etmeniz gerekmektedir.

SparkFun Electronics .dru dosyası için tıklayınız.

Burada gösterilen özellik ise, yaptığınız 4 kavşaklı hatlar üzerine koyduğumuz düğüm; bazı durumlarda istendiği gibi tutmamaktadır. Her ne kadar görüntüyü daha minimalize etme konusunda başarılı olsa da; yapacağımız projenin devre tasarım kısmı önemli olduğu için bu husussa dikkat etmeniz gerekmektedir.

1- Net’lerin Bağlantılarını Göster

schematic-junctions

Burada gösterilen özellik ise, yaptığınız 4 kavşaklı hatlar üzerine koyduğumuz düğüm; bazı durumlarda istendiği gibi tutmamaktadır. Her ne kadar görüntüyü daha minimalize etme konusunda başarılı olsa da; yapacağımız projenin devre tasarım kısmı önemli olduğu için bu husussa dikkat etmeniz gerekmektedir.

four-way-junction

Burada gösterilen özellik ise, yaptığınız 4 kavşaklı hatlar üzerine koyduğumuz düğüm; bazı durumlarda istendiği gibi tutmamaktadır. Her ne kadar görüntüyü daha minimalize etme konusunda başarılı olsa da; yapacağımız projenin devre tasarım kısmı önemli olduğu için bu husussa dikkat etmeniz gerekmektedir.

old-schematic-cross-overs

Görüldüğü üzere çapraz geçişlerde bağlantının sağlandığı durumlarda birleştirdiğinizden emin olmanız son derece önemlidir.

2- Pin Bağlantılarını Yaparken İki Uca da Ulaştığından Emin Olun

jumper-net-connections

Başlıktan da anlaşılacağı üzere, yapacağımız bağlantılarda GİRİŞ ve ÇIKIŞ kısımları bulunmaktadır. Giriş ve çıkışın birbiriyle uyumlu olduğuna önem verin. Yine EAGLE’da iki veya daha fazla aynı etiketli pinout’ları bağdaştırdığınızda uyarı çıkar. EAGLE kullanıyorsanız, bu uyarının ÇIKMAMASI durumunda bir yanlışlık olacağı üzerinde düşünmeniz gerekmektedir.
Ekstra olarak, üniteler arasında (CPU- Haberleşme Protokolleri – Güç Hatları) bağlantıları bir uçtan diğer uca taşımak çizimde hem karmaşaya; hem de çizim incelemenmesinde tespitsel hata ve anlaşılırlıkta zorluk yaşatmaktadır. Bu konuya dikkat etmenizi tavsiye ederim.

3- Çizimde Kullanılan Aynı Komponentleri Aynı Semboller ile Gösterin

us-vs-european-style-resistors

Burada gösterilen özellik ise, yaptığınız 4 kavşaklı hatlar üzerine koyduğumuz düğüm; bazı durumlarda istendiği gibi tutmamaktadır. Her ne kadar görüntüyü daha minimalize etme konusunda başarılı olsa da; yapacağımız projenin devre tasarım kısmı önemli olduğu için bu husussa dikkat etmeniz gerekmektedir.

4- Her Parça İçin Uygun Designator (İşaretleyici) İfadesi Tanımlayın

common-symbol-designators

Şekilde de görüleceği üzere, yapacağınız çizimlerde oluşturduğunuz komponentleri global designator ifadesi ile tanımlamanız gerekmektedir.

5- Komponent Designator ve Değerini Uygun Biçimde Yerleştiriniz.

consistent-schematic-text-placement

Çizime ekleyeceğiniz komponentin Designator (Name) ve Değer (Value) kısımlarını, bir perspektiften yazınız. İfadeleri, ilgili komponentle alakasız ve/veya farklı yönlerde çevirerek koymanız sonucu çiziminizin anlaşılırlığı zorlaşmaktadır.

6- Çiziminizde Mantıksal Bir Akış Olmasına Dikkat Ediniz

sabit basit 12volt 3 amper güç kaynağı devresi | Güç, Elektronik ...

Yapacağınız çizimde standartlaşan soldan sağa doğru akışa muhakkak dikkat etmelisiniz. Kullanacağınız komponentleri kütüphaneden aldığınızda (Şekildeki 7812 Voltaj regülatörü gibi) Soldan sağa doğru bir akış olduğunu görüyoruz. Sol taraftan giren Vin (giriş), GND dediğimiz toprak hattının aşağıda; Çıkışın sağ tarafta olduğunu görmekteyiz.
Bu olayı değiştirmeniz durumunda, neredeyse bütün komponentleri mirror komutu ile veya ters çevirerek kullanabilirsiniz. Fakat bu pek efektif olmayacaktır.

7- Çiziminizi Mantıksal Bloklara Ayırın

great-schematic-organization

Mantıksal bloklara böleceğiniz devre çiziminizde spesifik değişiklikler ve özelliklere bakılma noktasında kolaylık sağlayacaktır. İlk başlarda bahsettiğim, “komponentler arası bağlantıyı etiket ile belirtme” olayı da bu noktada bizim işimize fazlasıyla yaramaktadır.

8- Şemanızı Teknik hata Vermeyecek Şekilde Sıkıştırıp Toparlayınız

Burada bahsetmek istediğim şey, Printer çıktısı ya da teknik dosyaya koyma noktasında; çiziminizin tek bir dosya veya A4 yapmanız takdirde daha efektif bir kullanım sağlamayacaktır.

9- Decoupling Capacitor kısımlarını İlgili Alanla İlişkilendirin

decoupling-caps-schematic

Görüldüğü üzere VDD – GND hattı arasına bağlayacağınız Decoupling Capacitor sayesinde ani gerilim dalgalanmaları engellemiş olur. Bu da kullanacağınız mikroişlemcinin uzun ömürlü olması için önemli bir adımdır.

10- Tasarımın Ana Şablon ile Çizimi Tamamlayınız

schematic-title-block

Burada görüleceği üzere,
Proje ismi
Designer dediğimiz Çizimi yapan kişi
Çizimi son kaydettiğiniz tarih
Çizimin bulunduğu sayfa numarası
Revision dediğimiz sürüm
Gibi farklı ve gerekli özellikler içeren şablonu ekleyerek çiziminizi daha kullanışlı bir biçimde kullanabilirsiniz.

Evet, bu yazıda bahsettiğim bütün kurallar temelde “Kullanıcı Kolaylığı” sağlamak adına yapılan işlemlerdir desek; yanlış söylemiş olmayız.
İnternetten aldığımız bir çizimde bizi zorlamayacak ve anlaşılırlığı yükseltecek bütün işlerin geneli Autodesk’in bahsettiği “Profesyonel Çizim” başlığının yanlış olduğunu pek düşünmüyorum.

Yapacağınız çizimlerde elbette bu yöntemleri izlemeniz takdirde belli bir seviyenin üstünde çizimler yapacağınızı ve en azından karşı tarafın daha net anlayacağı çizimler yaparak elektronik dünyasına katkı sağlayacağınızı düşünüyorum. Okuduğunuz için Teşekkür Ederim.



KAYNAKÇA


Mustafa Onur PARLAK hakkında 14 makale
Merhaba, Ben kurucu/yazar Mustafa Onur PARLAK. Balıkesir Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencisiyim. Başlıca elektronik olmak üzere; gömülü sistemler, yazılım, güç elektroniği ve PLC ile ilgileniyorum

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın...